300% podwyżki i chaos w opiece. Dramat osoby z niepełnosprawnością w gminie Czernica

Do redakcji skarga.com napisała czytelniczka oraz mieszkanka gminy Czernica, osoba z ciężką niepełnosprawnością, która od lat korzysta z usług opiekuńczych świadczonych przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Czernicy. Jej list jest poruszającym opisem działań lokalnych władz, które – zamiast zapewnić stabilność i poczucie bezpieczeństwa – doprowadziły do chaosu, zagrożenia ciągłości opieki oraz głębokiego kryzysu życiowego.

Autorka listu ma 55 lat i od ponad 37 lat choruje na stwardnienie rozsiane. Obecnie zmaga się z niedowładem czterokończynowym i jest osobą całkowicie niesamodzielną. Od wielu lat konsekwentnie walczy o możliwość pozostania we własnym domu, tworząc w nim godne i w pełni przystosowane warunki zarówno do życia, jak i do pracy opiekunek. Jak podkreśla, od 2019 roku opieka była świadczona w wymiarze ośmiu godzin dziennie, siedem dni w tygodniu, a opiekunki były zatrudniane na podstawie umów zlecenia.

Sytuacja zmieniła się diametralnie po decyzji Rady Gminy Czernica, która 24 listopada 2025 roku – na wniosek dyrektora GOPS – podjęła uchwałę podnoszącą stawkę bazową za usługi opiekuńcze z 15 do 57 zł za godzinę, czyli o 300 procent. Jak wynika z relacji czytelniczki, uchwała była całkowitym zaskoczeniem dla podopiecznych GOPS, w większości osób starszych, chorych i z niepełnosprawnościami. Co więcej, w jej treści w sposób niejednoznaczny określono możliwość skorzystania z ulg w odpłatności.

Na początku grudnia pracownik socjalny poinformował autorkę listu, że nie będzie już całkowitych zwolnień z opłat, liczba godzin opieki zostanie zmniejszona, a GOPS nie będzie dalej współpracował z opiekunkami zatrudnianymi na umowę zlecenie. Jak opisuje czytelniczka, umowa z opiekunką, która przez trzy lata sprawowała nad nią stałą opiekę, nie została przedłużona. Jednocześnie z magistratu padła propozycja, że ta sama opiekunka zostanie przywrócona do pracy w wymiarze ośmiu godzin dziennie od poniedziałku do piątku oraz czterech godzin dziennie w weekendy, jednak już z odpłatnością w wysokości 10 zł za godzinę. Jak podkreśla autorka listu, przez trzy lata usługi opiekuńcze były świadczone bezpłatnie, ponieważ posiada orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji.

5 grudnia 2025 roku kobieta złożyła formalny wniosek o przedłużenie usług opiekuńczych w dotychczasowym zakresie oraz o całkowite zwolnienie z odpłatności. Do końca roku nie otrzymała jednak żadnej konkretnej informacji, która pozwoliłaby jej przygotować się na nadchodzące tygodnie. Dopiero 31 grudnia doręczono jej decyzję administracyjną ograniczającą liczbę godzin opieki oraz wprowadzającą odpłatność.

Szczególne oburzenie budzi fakt, że w dniach od 1 do 6 stycznia nie zapewniono jej żadnej opieki. Jedynym wyjaśnieniem, jakie uzyskał jej adwokat, było stwierdzenie, że „urząd nie pracuje”. W kolejnych dniach pomoc była świadczona jedynie przez dwie godziny dziennie, co w przypadku osoby całkowicie niesamodzielnej oznaczało faktyczne pozostawienie jej samej przez większość dnia. Rodzina nie była w stanie przejąć opieki – syn wrócił do szkoły, a 75-letnia matka choruje na nowotwór.

Dopiero po licznych interwencjach, zarówno samej zainteresowanej, jak i jej pełnomocnika, urząd zgodził się na kompromis, przywracając opiekunkę oraz zwiększając liczbę godzin opieki. Jak jednak zaznacza czytelniczka, było to działanie wymuszone, a nowa umowa została skonstruowana w sposób niejasny, pozostawiająający pole do dowolnej interpretacji. W jej ocenie osoby wymagające pomocy traktowane są jak problem, a nie jak obywatele, którym należy się szczególna ochrona.

Autorka listu zwraca również uwagę na stosowanie aplikacji GPS instalowanych na prywatnych telefonach opiekunek, co budzi jej sprzeciw i rodzi pytania o poszanowanie prywatności oraz zasad ochrony danych osobowych. Podkreśla przy tym, że z jej wiedzy wynika, iż nie jest jedyną osobą w gminie Czernica, która doświadcza podobnego traktowania.

Swoje pismo nazywa wprost wołaniem o pomoc. Jak pisze, ostatnie tygodnie były dla niej okresem skrajnego wyczerpania fizycznego i psychicznego, a mur obojętności, z jakim się zetknęła, skłonił ją do zwrócenia się do mediów.

Gmina odpowiada: „Opieka nie została przerwana”

Po publikacji relacji naszej czytelniczki redakcja Skarga.com zwróciła się do Urzędu Gminy Czernica z prośbą o wyjaśnienia. W odpowiedzi z 9 marca 2026 roku urząd podkreślił, że ze względu na przepisy o ochronie danych osobowych oraz tajemnicę pomocy społecznej nie może odnosić się do indywidualnych przypadków ani potwierdzać, czy wskazana osoba korzysta z usług ośrodka.

Jednocześnie w przesłanym piśmie przedstawiono ogólne zasady funkcjonowania systemu usług opiekuńczych w gminie.

Urząd podkreśla, że korzystający z pomocy społecznej nie mają prawa wyboru konkretnej opiekunki, ponieważ zgodnie z przepisami przyznawana jest usługa opiekuńcza, a nie pomoc świadczona przez wskazaną osobę. Opiekunki wyznaczane są przez koordynatora usług.

Gmina zaznacza również, że opiekunki środowiskowe były zatrudniane zarówno na podstawie umów o pracę, jak i umów cywilnoprawnych, a osoby zatrudnione na umowę o pracę pozostają nadal w zatrudnieniu. Według urzędu dodatkowo zatrudniono kolejną opiekunkę na etat.

W piśmie odniesiono się także do zarzutów dotyczących braku opieki na przełomie roku. Jak wskazuje urząd, usługi opiekuńcze realizowane są wyłącznie w zakresie wynikającym z decyzji administracyjnych, które obowiązują do 31 grudnia danego roku. Nowe decyzje określające zakres pomocy obowiązują dopiero od momentu ich wydania w kolejnym roku.

Według gminy w okresie pomiędzy zakończeniem obowiązywania jednej decyzji a rozpoczęciem realizacji kolejnej opieka powinna być zapewniona przez rodzinę. Urząd powołuje się w tym zakresie na przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczące obowiązku wsparcia przez najbliższych.

„W pierwszej kolejności to rodzina ma obowiązek wsparcia, a dopiero potem można jej oczekiwać od instytucji publicznych” – wskazano w piśmie, przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych.

Jednocześnie urząd podkreśla, że w sytuacji gdy stan zdrowia osoby wymaga całodobowej opieki, a rodzina nie jest w stanie jej zapewnić, rozwiązaniem przewidzianym przez system pomocy społecznej może być umieszczenie w domu pomocy społecznej, który jest instytucją przeznaczoną do świadczenia opieki całodobowej.

W odpowiedzi odniesiono się również do kwestii odpłatności za usługi opiekuńcze. Jak wyjaśnia gmina, od 1 stycznia 2026 roku obowiązuje uchwała Rady Gminy Czernica z 24 listopada 2025 roku, zgodnie z którą koszt jednej godziny usług opiekuńczych ustalono na poziomie 57 zł.

Wysokość faktycznej opłaty ponoszonej przez osobę korzystającą z usług zależy od jej sytuacji dochodowej. Możliwe jest także częściowe lub całkowite zwolnienie z opłat w określonych przypadkach.

Urząd podkreśla przy tym, że fakt korzystania w przeszłości z bezpłatnych usług nie oznacza automatycznego utrzymania takiego zwolnienia w kolejnych latach, ponieważ każdorazowo zależy ono od aktualnej sytuacji dochodowej beneficjenta.

Redakcja Skarga.com

Zawsze czekamy na Państwa sprawy poprzez zakładkę kontakt lub bezpośrednio pod dyżurnym telefonem: 533 666 911.