Wymiana wkładki antykoncepcyjnej na NFZ? Czytelniczki skarga.com alarmują, że system nie działa tak, jak powinien
W teorii wymiana wkładki antykoncepcyjnej w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia powinna być świadczeniem nieodpłatnym. Pacjentka, korzystająca z wizyty ginekologicznej na NFZ, mogłaby oczekiwać, że usunięcie starej wkładki oraz założenie nowej zostanie wykonane bez dodatkowych opłat, a jedyny koszt – jeśli w ogóle – dotyczyłby samej wkładki, zakupionej w aptece na receptę.
W praktyce jednak, jak zgłaszają czytelniczki skarga.com, rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej. Z relacji kobiet z różnych części kraju wyłania się obraz systemowego problemu, w którym świadczenie formalnie dostępne w ramach NFZ w rzeczywistości funkcjonuje jak usługa prywatna, finansowana niemal w całości z kieszeni pacjentki.
Źródłem tego problemu – jak wskazują nasze czytelniczki – wydaje się luka w systemie. Wkładka domaciczna jest produktem medycznym wydawanym na receptę i co do zasady pacjentka powinna mieć możliwość jej samodzielnego wykupienia w aptece. Tymczasem w praktyce niemal nigdy nie wygląda to w ten sposób. Kobiety relacjonują, że nie otrzymują informacji o możliwości zakupu wkładki we własnym zakresie, nie dostają recepty „do realizacji”, a zamiast tego słyszą, że wkładka zostanie „dobrana” i „zapewniona” przez lekarza lub gabinet. To właśnie w tym momencie – jak twierdzą – zaczynają się niejasności finansowe.
Warto zestawić te relacje z realnymi cenami rynkowymi. W aptekach ceny wkładek miedzianych wahają się zazwyczaj od około 60 do 130 zł brutto, natomiast wkładki hormonalne kosztują od około 500 do 900 zł brutto, w zależności od rodzaju. Z informacji dostępnych na rynku dystrybucyjnym wynika natomiast, że ceny hurtowe wkładek miedzianych dla placówek medycznych zaczynają się od około 130–165 zł brutto. Oznacza to, że nawet przy zakupie przez gabinet trudno uzasadnić kwoty sięgające kilku tysięcy złotych wyłącznie kosztem samego wyrobu medycznego.
Jedna z czytelniczek skarga.com opisała redakcji swoją historię, podkreślając, że przedstawia ją jako relację pacjentki, a nie ocenę prawną działań konkretnych osób. W styczniu zgłosiła się na wizytę ginekologiczną w ramach NFZ, licząc na konsultację dotyczącą wymiany wkładki. Podczas wizyty lekarz – jak relacjonuje – zapisał jej na kartce kwotę mieszczącą się w przedziale od 1700 do 1800 zł, nie wyjaśniając, skąd biorą się takie widełki cenowe. Jednocześnie miała usłyszeć, że w tej cenie usunięcie starej wkładki byłoby „w gratisie”, a nowa wkładka zostałaby zapewniona przez gabinet. Czytelniczka zaznacza, że została również poinformowana o konieczności przyniesienia odliczonej gotówki.
Z uwagi na wysokość wskazanej kwoty kobieta zrezygnowała z dalszych działań i postanowiła skonsultować się z innym lekarzem. Podczas kolejnej wizyty, u innego ginekologa, usłyszała – jak twierdzi – propozycję wykonania wymiany wkładki za około 900 zł, również z zapewnieniem, że usunięcie starej wkładki zostanie wykonane bez dodatkowej opłaty. Także w tym przypadku, jak relacjonuje, nie padła propozycja samodzielnego wykupienia wkładki w aptece ani informacji o realnej możliwości wykonania zabiegu wyłącznie w ramach finansowania NFZ.
Relacje innych czytelniczek, które trafiają do redakcji skarga.com, są zaskakująco podobne. Kobiety twierdzą, że nigdy nie spotkały się z sytuacją, w której lekarz jasno poinformowałby je, że mogą wykupić wkładkę na receptę w aptece i zgłosić się z nią na zabieg w ramach NFZ. Zamiast tego niemal zawsze pojawiają się propozycje „pakietowe”, niejasne ceny, gotówka i przekierowanie do prywatnych gabinetów.
W efekcie – jak oceniają czytelniczki – „wymiana wkładki na NFZ” pozostaje pojęciem funkcjonującym głównie w dokumentach i deklaracjach, natomiast w praktyce nie różni się znacząco od prywatnej usługi ginekologicznej. Różnica polega jedynie na tym, że pacjentka trafia do lekarza w ramach NFZ, by następnie usłyszeć ofertę, która z refundacją niewiele ma wspólnego.
W związku z powtarzającymi się sygnałami redakcja skarga.com zamierza zwrócić się do Narodowego Funduszu Zdrowia z pytaniami o to, czy istnieją placówki, w których wymiana wkładki faktycznie realizowana jest bez dodatkowych opłat, jakie elementy tego świadczenia są refundowane oraz jakie prawa przysługują pacjentce w zakresie zakupu samej wkładki. Bo jeśli takich placówek w praktyce nie ma, to trudno mówić o realnym dostępie do świadczenia, które – przynajmniej na papierze – powinno być dostępne w ramach publicznej ochrony zdrowia.
